Serkan Çelik

Kapitalizmin Şafağında Kara Ölüm Yirmi birinci yüzyıla kadar uzanan ve önümüzdeki asırları da yönlendireceğe benzeyen kapitalist ekonomik ve toplumsal düzenin temelleri Batı Avrupa’da 11.yüzyılın sonu ve 12.yüzyılın başlarına kadar gider. Feodal dönem olarak sıkça bahsedilen bu dönemin kendine mahsus özelliklerinin yanında, Batı Avrupa’da nevi şahsına münhasır bir üslupla yaşanan bu dönem kendinden sonra gelen bütün nesilleri köklü bir şekilde etkileyecek koşullara sahipti. Feodalite bir bakıma insanlığın yerleşik hayata geçip kitleler halinde tarımla uğraşmaya başlamasından sanayi devrimine kadar yaşanan tüm süreçleri kapsar; her ne kadar farklı bölgelerde farklı yöntemlerle icra ediliyor olsa da genel bir benzerlikten bahsedebiliriz. Marc Bloch’un dönemselleştirmesine göre, feodalite iki dönemde incelenir. Birinci feodal dönem hepimizin bildiği gibidir. Tarımsal üretim iktisadi hayata hâkimdir. Lordun malikânesinde efendi, köylüler ve domuzlar aynı yerde yaşar. Senyör, serf...

Zaman, Mekân ve İnsan Bundan çok değil, belki yarım asır önce birine ‘Buradan oraya gitmek ne kadar sürer?’ diye sorulduğunda muhtemelen şu cevapları duyabilirdik: ‘Eğer hızlı yürürsen aşağı yukarı bir saat.’ ‘Eğer şimdi yola çıkarsan öğlene doğru orda olursun.’ ‘Gün batmadan varırsın.’ Bu cevaplar doğa ve insan referanslı cevaplardır. Günümüzde ise bu soruya verilen cevap, şüphesiz önce hangi vasıtayla – araba mı tren mi uçak mı- yola çıkılacağı olurdu ve daha sonra bir süre tayin edilirdi. Bauman’ın ifadesiyle, eskiden eğer insanları ‘mekân’ ve ‘zaman’ kavramları ile neyi kastettiklerini açıklamaya zorlasaydınız size büyük ihtimalle, ‘mekanın’ belli bir süre içinde kat ettiğiniz şey, ‘zamanın’ ise o mekanı kat etmek için gerekli şey olduğunu söylerlerdi. Mekan, zaman ve insan arasında kaçınılmaz diyalektik bir ilişki vardır. En genel anlamda özne insandır; zamanın ve mekânın nasıl teşekkül etmesi gerektiği konusunda karar mercii konumundadır. Diğer taraftan, zaman ve mekân ...