Serkan Çelik

İlerlemeci Anlayış ve Toplum Günden güne çopurlaşan yer yuvarlağında Bizleri yan çizen birer hemşeri haline sokan nedir? İ.Özel Yaşadığımız çağa hayatiyetini, ehemmiyetini ve ayrıcalığını veren en önemli sacayaklarından bir tanesi ilerlemeci anlayıştır. Modern dönemde Avrupa’da yaşanan tarihsel süreçteki hızlı ve köklü değişimler, Batılı toplumları tarihin içinde bir ilerleme olduğu inancına itmiştir. Eski çağlardan beri insanlığın ortaya koyduğu ilmi ve teknik bilgi pek küçük farklılıklarla günümüze kadar gelmişti. M.Ö 6000 dolaylarında icat edilen kağnı, saban, çekiç, örs, orak gibi gündelik hayatı kolaylaştıran aletler, 20.yüzyılın ortalarına kadar dünyanın birçok yerinde hala kullanılıyordu. Ancak, son birkaç yüzyılda insanlığın ortaya koyduğu müşterek bilgi bir hayli artmış ve dünya bir anda çok hızlı bir değişim ve dönüşüm sürecine girmiştir. Bilimde ve buna bağlı olarak toplumda bir ilerlemenin olduğuna dair inanç, Avrupa'da bir slogan olarak yayılmış ve sonund...

Aydınlanma ve Muhafazakâr Tepki Aydınlanma nedir sorusuna verilen son cevapla başlamak gerekirse, ‘insanın kendi suçu ile düşmüş olduğu bir ergin olmama durumundan kurtulmasıdır’ der Kant. Yüzyıllarca geleneksel otoritelerin boyunduruğu altında sınırlı eylemler ifa edebilmiş toplumları ergin olmamakla suçlayan Kant, bunun ancak aklı kullanmak ve özgürce eyleyebilmekle aşılabileceğini savunur ve ‘Sapare Aude!’ ‘Aklını kullanma cesaretini göster!’ parolasıyla insanlığa bir çıkış kapısı aralar. Aydınlanma dediğimizde on sekizinci yüzyılda etkili olan ve İngiliz Devrimiyle başlatılıp Fransız Devrimiyle bitirilen ve etkisini hala gösteren bir felsefi hareketten bahsediyoruz. Bu hareketin temel amacı, insanları ‘kötü’ ve ‘köleleştirici’ olduğuna inanılan mit, önyargı ve hurafelerin yani kurulu dinin temsil ettiği eski düzen (ancien regime)’den kurtararak, ‘iyi’ ve ‘özgürleştirici’ olduğu kabul edilen aklın düzenine sokmaktır. Wilhelm Dilthey’in kavramlarıyla söylersek, aklın özerkliği,...